Günlük Fikirler Yazılar

Fındık Faresi Tuvaletten Çıkar Mı? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Bazen, insanların zihinlerinde beliren sıradan sorular, aslında çok daha derin anlamlar taşır. Bir gün, sıradan bir sohbet sırasında “Fındık faresi tuvaletten çıkar mı?” sorusu gündeme geldi ve bu soru beni oldukça düşündürdü. Birçok insan için, bu tür sorular basit bir merak meselesi olabilir; ancak bana göre, bu gibi sorular toplumsal yapıları, normları, güç ilişkilerini ve bireylerin içsel dünyalarını anlamak için bir fırsattır. Eğer bu soruyu biraz daha derinlemesine irdelemeye başlarsak, sadece farelerin davranışlarını değil, aynı zamanda toplumun üzerimizdeki etkilerini ve bireylerin toplumsal bağlamda nasıl şekillendiğini de…

Feylesof mu Filozof mu? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarının ve düşünce süreçlerinin ardındaki gizemleri keşfetmeye her zaman büyük bir ilgim olmuştur. Neden bazı kelimeler, bir anlam katmanı ekleyerek zihnimizde yankı bulur, bazıları ise gözümüzde sadece birer ses olur? İşte bu yüzden “feylesof” ve “filozof” arasındaki farkı ele alırken, kelimelerin ardındaki psikolojik dinamikleri anlamaya çalışmak oldukça büyüleyici. Birinin doğru kullanımı, kelimenin taşıdığı anlamla şekillenirken, diğerinin yanlış bir biçimde kullanılmasının sosyal etkileşimler ve bireysel düşünceler üzerindeki etkisini görmek de önemlidir. Bu yazıda, “feylesof” ve “filozof” kavramlarının, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden nasıl farklılaştığını tartışacağız. Feylesof ve Filozof: Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel…

Dinde Fücur Ne Demek? İnsanlar arasındaki ilişkiler, düşünce yapıları ve toplumsal değerler, dini inançlarla şekillenir. Her dinin, kendine özgü kavramları ve bu kavramların insanlar üzerindeki etkisi zamanla şekillenmiştir. Bu kavramlardan biri de “fücur”dur. Ancak, fücur kelimesi günlük dilde pek sık karşımıza çıkmaz. Dinin derinliklerine inmek isteyen biri için ise bu kavram oldukça önemli bir yer tutar. Peki, dinde fücur ne demek? Fücur kelimesi, İslam dini başta olmak üzere birçok dini literatürde karşımıza çıkan bir terimdir. Hem anlamını hem de toplumdaki etkilerini anlamak, insanların dini inançlarla olan ilişkisini daha iyi kavrayabilmek için oldukça faydalıdır. Fücurun Kökeni ve Anlamı Fücur, Arapça kökenli…

Mide Bulantısını Şıp Diye Ne Keser? Farklı Yaklaşımlarla İnceleme Mide bulantısı, hayatımızda sıkça karşılaştığımız ama bir o kadar da rahatsız edici bir durum. Kimimiz bunu stresle, kimimiz de yanlış yediğimiz bir şeyle ilişkilendiririz. Ama sonuç olarak, mide bulantısı anı geldiğinde, “Bu sorunu şıp diye nasıl çözerim?” sorusu kafamızı kurcalar. İçimdeki mühendis, anında çözüm arar, mantıklı ve hızlı bir yöntem bulmaya odaklanırken; içimdeki insan ise daha duygusal bir çözüm yolu peşindedir. O halde, bu yazıda, hem bilimsel hem de insani bakış açısıyla mide bulantısını kesmenin yollarını inceleyeceğiz. İçimdeki Mühendis: Bilimsel Yöntemlerle Mide Bulantısına Çözüm Mide bulantısının arkasında pek çok farklı neden…

Kenan Işık Kaç Senedir Bitkisel? Kenan Işık, Türk televizyonunun en tanınan simalarından biriydi. 2014 yılında yaşadığı korkunç kaza, onun hayatını ve kariyerini derinden değiştirdi. Birçok insan, ünlü sunucunun bitkisel hayatta olmasını duyduğunda büyük bir şok yaşadı. Peki, Kenan Işık kaç senedir bitkisel? Bu soru, yalnızca ünlü bir ismin sağlık durumu üzerinden yapılan bir tartışma değil, aynı zamanda bitkisel hayatta olmanın toplum üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerini de sorgulayan bir konu. Bitkisel Hayat Nedir? Bitkisel hayat, tıbbi olarak “minimal bilinç durumu” olarak adlandırılır. Bu durumda kişi, çevresine tepki vermez, fakat temel yaşamsal fonksiyonlar hala devam eder. Yani kişi, fiziksel olarak hayatta…

Hikayenin Tonu Nedir? Bir hikaye anlatıldığında, bazen ilk dikkat çeken şey olayların gelişimi, karakterlerin durumu veya mekânın betimlemeleri değildir. Bazen en belirgin olan, bu unsurların tümüne hâkim olan bir “hava” ya da “izlenim”dir. İşte bu izlenim, hikayenin tonudur. Ton, bir anlatımda kullanılan dilin, üslubun, duygu yoğunluğunun ve anlatıcının bakış açısının bir araya gelerek ortaya koyduğu duygusal etkidir. Peki, bu ton nedir? Nasıl bir etkiye sahiptir? Hikayenin tonu, anlatılanları nasıl biçimlendirir? Ton, bir hikayenin temel yapı taşlarından biridir. Ancak çoğu zaman, bir hikayenin tonu, doğrudan anlatıcıdan ya da karakterlerden ziyade, daha ince bir detay olarak fark edilir. Ton, yalnızca anlatıcının sesinden…

Exprint Karton ve Siyaset: Güç İlişkilerinin ve Toplumsal Düzenin Kesişimindeki Bir Metafor Günümüzde, siyaset sadece hükümetlerin kararları ve toplumsal düzenin işleyişi ile sınırlı kalmıyor. Bu kadar karmaşık ve küreselleşmiş bir dünyada, sistemlerin derin yapıları, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık kavramları iç içe geçmiş bir hal alıyor. Toplumsal düzeni, adalet ve eşitlik anlayışını biçimlendiren güç ilişkilerini anlamak, tıpkı bir araya gelen katmanlardan oluşan bir Exprint kartonun yapısını çözmek gibidir. Bu yazıda, Exprint kartonun anlamını ve bu terimin siyaset bilimi perspektifinden ne anlama geldiğini derinlemesine ele alacak ve bu kavramları güç, meşruiyet, katılım ve demokrasi ile bağlantılı şekilde tartışacağız. Exprint Karton: Bir Ekonomik…

Pirinç Arsenik Var Mı? Antropolojik Bir Bakış Bir öğle vakti, dünya çapında farklı kültürlerde, geleneksel yemekler hazırlanırken mutfaklarda aynı soru yankı bulur: Pirinç sağlıklı mı? Bugün dünya çapında milyonlarca insan, günlük besinlerinin temel bir parçası olarak pirinci tüketiyor. Ancak, her kültürde pirinç yemekleri farklı bir anlam taşırken, bu besinin içerdiği potansiyel zararlı maddeler, özellikle arsenik, bir kaygı kaynağı olmuştur. Pirinç arsenik içeriyor mu? Bu soruyu yalnızca bir sağlık meselesi olarak ele almak yetersizdir; aynı zamanda pirincin kültürel ve toplumsal rolünü, kimlik inşasını ve insanların ekonomik bağlarını şekillendirdiği bir bakış açısıyla da incelemeliyiz. Birçok kültürde pirinç, sadece bir besin maddesi değil,…

Arıza Adam Ne Demek? Anlamı, Kullanımı ve Derinlemesine İncelemesi Bir akşamüstü arkadaşım Hakan’la kafede otururken, sohbetin ortasında birden “O adam bir arıza adam, kesinlikle bir şeyler yanlış” dedi. Bu kelimeyi duyduğumda, aklıma hemen çevremdeki birkaç insan geldi. Kimisi sürekli sorun çıkaran, kimisi de tuhaf davranışlar sergileyen biri olarak tanımlanıyordu. Ama bu “arıza adam” tam olarak ne demekti? Yalnızca bir tabir miydi, yoksa derin bir anlam mı taşıyordu? Hakan’ın söylediği gibi gerçekten bir arıza vardı ve bir insan böyle mi tanımlanırdı? Biraz kafa karıştırıcı, ama oldukça yaygın olan bu kelime, aslında çok daha derin bir anlam taşır. Arıza adam, kelime anlamıyla…

Ani Frende ABS Devreye Girer Mi? Güvenlik Sistemi ve Sürüş Deneyimi Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme Hayatın her anı sürprizlerle dolu olabilir. Mesela bir sabah işe gitmek için yola çıkarken, aniden bir fren yapmak zorunda kaldığınızda, arabada ne olduğunu hiç merak ettiniz mi? Özellikle ABS (Anti-lock Braking System) gibi bir teknoloji devreye girer mi? Ani fren durumlarında ABS’nin nasıl çalıştığını ve bu sistemin sürüş güvenliğini nasıl artırdığını anlamak, araç kullanırken sizin ve çevrenizdekilerin güvenliğini sağlamak için çok önemlidir. Bu yazıda, ani frenlemenin neden olduğu durumlar, ABS’nin nasıl devreye girdiği ve bu sistemin tarihsel kökenlerinden günümüzdeki etkilerine kadar her yönüyle ele alacağız.…